Türkiye’de istihdam edilen kişi sayısı son çeyrekte 41 bin kişi azalırken, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından âtıl işgücü olarak nitelendirilen gerçek işsizlik oranı 3,5 puanlık artışla yüzde 32’ye yükseldi.
Türk iktisadının kırılgan yapısı işsizlik sayılarındaki yarayı derinleştirirken, Ege Bölgesi’nde ihracat yapan firma sayılarında da azalış dikkat cazip boyutlara ulaştı.
Ege İhracatçı Birlikleri’nden; 2023 yılının ocak – temmuz devrinde 6 bin 257 firma ihracat yapmışken, 2024 yılının birinci 7 ayında 6 bin 128 firma ihracat yapabildi. 2025 yılının tıpkı devrinde ihracat yapan firma sayısı 5 bin 901’e indi.
EİB’ye 2024 yılında 444 ve 2025 yılında 348 firmanın yeni üye olup ihracat yaptıkları dikkate alındığında 2023 yılında ihracat yapan 6 bin 257 firmadan 5 bin 109’unun 2025 yılında ihracat kabiliyetini koruduğu ortaya çıkıyor. Son iki yılda EİB’nin ihracat yapan üye firma sayısındaki azalış 1.148 firmaya ulaştı.
Son üç yılda EİB’den 6 bin 739 firmanın ihracat kaydı almış oldu. 3 yıl sonunda bu firmaların yüzde 24’ünün ihracat kabiliyeti ortadan kalkmış oldu.
EİB’de ihracatın kayda alındığı 23 kesim bazında ihracat yapan firma sayısı 2023 yılının ocak – temmuz devrinde 14 bin 418 iken, 2025 yılının birebir periyodunda EİB’den ihracat yapan firma sayısı 12 bin 674’e düştü. Son iki yılda yeni ihracatçı olan 792 firmada dikkate alındığında 2024 ve 2025 yıllarında EİB’den ihracat yapamayan firma sayının 2 bin 423’e ulaştığı ortaya çıkıyor.
İhracata başlayan firma sayıları da düşüyor
2023 yılının ocak – temmuz devrinde Ege İhracatçı Birlikleri’ne 590 firma birinci defa üye olup ihracat yapmışken, 2024 yılının birebir vakit aralığında bu sayı 444’e düştü. EİB’ye yeni kaydolan ihracatçı firma sayısındaki düşüş 2025 yılında da sürdü. 2025 yılının ocak – temmuz aralığında 348 firma EİB’ye üye oldu ve ihracat yapma memnunluğu yaşadı. Böylece, son iki yılda ihracata başlayan firma sayısında yüzde 41’lik azalış dikkati çekti.
20 dalda ihracatçı firma sayıları düştü
2023 yılından bu yana Ege Bölgesi’ndeki 23 ihracatçı kesimden yalnızca ikisinde ihracatçı firma sayıları artarken, 20 bölümde ihracatçı firma sayılarında kıymetli düşüşler yaşandı.
Ege Hububat Bakliyat Yağlı Tohumlar ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nden 2023 yılının birinci 7 ayında 491 firma ihracat yapmışken, 2025 yılında 15 firmalık artışla 506 firma ihracat yapma başarısı gösterdi.
Sofralık zeytinde başarılı bir devir geçiren Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği’nden 2023 yılının ocak – temmuz devrinde 262 firma ihracat kaydı alırken, 2025 yılında 303 firma ihracat gerçekleştirdi. EZZİB 41 yeni ihracatçı kazandı.
En büyük kayıp mobilya, hazır giysi ve demir sektörlerinde
2023 yılı ocak-temmuz periyodunda Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Eserleri İhracatçıları Birliği’nden bin 643 firma ihracat yaparken, bu sayı 2024 yılında bin 551’e, 2025 yılında bin 425’e düştü. Ege Mobilya Kâğıt ve Orman Eserleri İhracatçıları Birliği’nin 218 üyesi son iki yılda ihracatta uzaklaştı.
2022 yılından bu yana Türkiye genelinde ihracatta 5 milyar dolarlık bir erime yaşayan hazır giysi kesimi, ihracatçı firma sayısında da kan kaybediyor. Ege Hazır Giysi ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği’nde 2023 yılının 7 aylık diliminde bin 46 firma ihracat yapmışken, bu sayı 2024 yılında 933’e, 2025 yılında 853’e geriledi. EHKİB’te son iki yılda 193 firma ihracat kabiliyetini yitirdi.
Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği’nin 2023 yılında ihracatına bin 571 firma omur verirken, 2024 yılında bin 455, 2025 yılında bin 390 firma ihracata katkı koydu. Ege Demir ve Demirdışı Metaller İhracatçıları Birliği’nde ihracat yapan firma sayısındaki kayıp 181 oldu.
Ege Maden İhracatçıları Birliği’nde ihracatçı firma sayısı 145 firmalık azalışla bin 144’ten bin 99’a, Ege Deri ve Deri Mamulleri İhracatçıları Birliği’nde 100 firmalık gerilemeyle 609’dan 509’a indi. Ege Dokuma ve Hammaddeleri İhracatçıları Birliği’nde ihracatçı firma sayısındaki düşüş 63, Ege Yaş Meyve Zerzevat İhracatçıları Birliği’nde 37, Ege Kuru Meyve ve Mamulleri İhracatçıları Birliği’nde 32, Ege Su Eserleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği’nde 21, Ege Tütün İhracatçıları Birliği’nde 9 oldu.
Ege İhracatçı Birlikleri bünyesinde birlik olarak temsil edilmeyen bölümlerde kimya dalında son iki yılda 154 ihracatçı firma kaybı yaşanırken, Makina dalında 92, Elektrik-elektronik bölümünde 84, Otomotiv bölümünde 70, İklimlendirme dalında 59 firma ihracat yapamadı.
Eskinazi; “KOBİ’ler ihracattan çekiliyor”
Ege İhracatçı Birlikleri Koordinatör Başkanı Jak Eskinazi, ihracattan çekilen firmaların KOBİ niteliğindeki firmalar olduğunu, büyük firmaların ihracat hacimlerini artırdıklarını gözlemlediklerini lisana getirdi.
Kriz ortamlarında KOBİ’lerin sermayelerinin ihracat için yetersiz kaldığına vurgu yapan Eskinazi; “Günümüzde yüzde 50’leri aşan finansman maliyetleriyle çarkları döndürmek çok güç. Küçük firmaların sermayeleri az olduğu için sermalerinin erimesi değerine ihracat pazarlarını muhafaza refleksleri zayıf oluyor. Küçük firmalar kriz ortamında iç piyasada varlıklarını muhafazaya çalışıyorlar. Öz sermayesi daha güçlü olan firmalar her kışın bir baharı vardır niyetiyle ihracatta mevcut müşterilerini tutma eforuna giriyorlar. Ege İhracatçı Birlikleri 2022 yılında ihracatta 2 milyar dolarlık sıçrama yaparak 18,2 milyar dolara ulaşmıştı. 2023 ve 2024 yıllarında tıpkı ihracat sayısını tekrarladık. 2025 yılının ocak – temmuz devrindeki bilgiler 2025 yılında da 18-18,5 milyar dolar bandında kalacağımızı ortaya koyuyor. İhracatçı firma sayılarındaki düşüş nedeniyle EİB’nin ihracat sayısını artıracak bir atak içine giremiyoruz. Tabir yerindeyse 3 yıldır yerimizde patinaj yapıyoruz” diye konuştu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı